Maandelijks archief voor december 2010

weer een JAAR

Het jaar 2010 loopt ten einde en dat beseffen we allemaal, welk soort kalender ook bij ons thuis hangt, het einde komt eraan, de kalender is onverbiddellijk. Ik heb het hier wel over kalenders volgens onze Christelijke jaartelling.

 

Jaarkalender

  In dit geval kijken we elk jaar tegen 12 mooie plaatjes aan waarop bergen en dalen te zien zijn als de gulle gevers in Zwitserland, in de Rocky Mountains of in andere berggebieden op vakantie zijn geweest. Die bergen en dalen kunnen ons doen filosoferen over onze eigen levensloop met zijn ups en downs en als ons jaar slechts 365 dagen telt dan kunnen we daar soms meer, maar ook minder gelukkig over zijn. Degenen die Griekenland kennen, die in Indonesie zijn geweest, die de fjorden kennen, ze zullen allemaal verschillende jaarkalenders mee terug naar huis nemen. Er zijn ook Christelijke jaarkalenders waaronder vaak ook hele mooie, wij hebben immers de Christelijke jaartelling.  

 

Scheurkalender

Onze scheurkalenders bevatten dikwijls serieuze  en opvoedkundige lessen, geheel in de geest van Sint Nicolaas en als er op een binnenvallend pakje uitsluitend de naam staat van degene voor wie het is bestemd, dan weten wij wel wie de afzender is, niemand gebruikt in dit seizoen – anders dan de Sint - immers ons  openhaardkanaal.  Na 6 december zijn we aanvankelijk  drukdoende met Kerst en Oud/Nieuw, maar dan is het zover: per 1 januari fungeert de nieuwe scheurkalender en begint het aftellen weer. Is die dag voorbij? Weg met de tekst, morgen is er weer een nieuwe dag met een andere tekst, overmorgen ook, etc. etc. Meestal 365 keer per jaar, slechts eens in de 4 jaar een  schrikkeljaar zoals de ouderen onder ons (w.o. ik) reeds op de Lagere School hebben  geleerd. Het systeem werd door Paus Gregorius XIII in 1582 ingevoerd, zij het nog slechts beperkt tot de Katholieke-staten. In hoeverre deze paus die honderden jaren later dan Sinterklaas  is geboren nog contact met onze goedheiligman heeft gehad, o.a. ten aanzien van  de vaststelling van diens verjaardag, is mij niet bekend. 

Verjaardagkalender

In elk toilet hangt wel een verjaardagkalender waar iedere gast of  ’bezoeker’  kan lezen wie van onze familie, vrienden of kennissen jarig is (geweest) of binnenkort jarig is. Dat is een mooie traditie die ik eerst tenvolle kon waarderen toen ik – nog slechts korte tijd op de Lagere School – heb leren lezen. Op het toilet kun je 2 dingen tegelijk doen,  een ervan is de verjaardagkalender bestuderen. (In dit verband heb ik eens een uitspraak van Oldebarnevelt gelezen waarin hij gezegd zou hebben: Ik kan maar een ding tegelijk doen, maar dat doe ik dan ook heel goed.  Helaas werd hem de ‘oude dag’ niet gegund!). Mijn grootouders hadden in mijn jeugd een heel oude en heel mooie kalender in hun toilet hangen: deftige dames in lange chique toiletten met dito hoeden. Wat heb ik in bewondering naar die dames (op)gekeken vanaf mijn  houten ‘zitvlak’ met de grote ronde opening in het midden. Dat waren nog eens toiletten! Het soliede bijpassend houten deksel – meestal in dezelfde kleur – werd eerst verwijderd nadat het haakje aan de deur bevestigd was. Pas later kregen mijn grootouders een sluiting aan de deur die werkte als een ouderwetse spoorwissel, je moest een hendeltje kiepen waardoor zowel de deur in het slot viel als aan de buitenkant te lezen was: BEZET  

 De mooie damesplaten waren wel eens de oorzaak dat ik vergat waarvoor ik was gekomen. Die kalender hing er al sinds de eeuwwiseling 1900 (geen schrikkeljaar dus!), oma en opa waren toen nog jong: 36 en 34 jaar oud en ze waren zuinig op die mooie kalender die met doorhalingen aangaf welke dierbaren – familieleden en vrienden – reeds overleden waren. Als tegenwicht stond gelukkig een nog grotere groep nieuwelingen  met dezelfde namen als wij op de kalender bijgeschreven, namen van onze neefjes en nichtjes die ook naar opa en oma genoemd waren. Dit jonge volkje vormde 3/4 eeuw geleden, evenals dat in de meeste gezinnen het geval was, de basis voor een  evenwichtige bevolkingsopbouw; qua vorm gelijkend op de Piramide van Austerlitz maar qua samenstelling veel stabieler. Echter, 75 jaren hebben hun tol geeist, het ‘jonge volkje’  is naar boven geschoven tot in bovenste regionen van de bevolkingskegel, maar waar destijds  sprake was van een breed draagvlak daar zien we nu een smalle basis.

Slot

We zullen het allemaal wel zien, deze week las ik op twitter (ik meen geplaatst door @tuttel) dat een ‘verjaardagkalender’  met alle namen van  tweeps erop in wording is. En die kalender zou dan al binnen afzienbare tijd geraadpleegd kunnen worden. Voor de ouderen onder ons is het wel oppassen geblazen!Maximum leeftijd: 72 jaar ! 

Op deze Kerstavond, een week voor Oudjaar, sluit ik mijn blog en wens al mijn twittervrienden en mijn bloglezers toe:

PRETTIGE KERSTDAGEN EN EEN GOED EN GEZOND NIEUW JAAR (2011)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sint Nicolaas/ ‘Zie ginds komt de stoomboot’

-Zie ginds komt de Stoomboot

Christelijke Jaartelling

Volgens de Christelijke Jaartelling leven we nu in het jaar 2010, een jaar dat nu ten einde loopt. Nog 4 weken oftewel 27 dagen en dan is het 1 januari 2011, 27 van de 365 jaardagen en dat is 8 %. De mens wordt naar verwachting ‘binnenkort’ wel 100 jaar oud en we kunnen het afgelegde jaartraject (2010) dus zo’n beetje vergelijken met een bejaarde van 92 jaar. Volgens de ANBO  behoor je  dan al 42 jaar tot de Senioren. [Hoe de andere Ouderenbonden daarover denken weet ik niet]

In het jaar 28o werd in Lycie een kind geboren dat vele jaren later op 62 jarige leeftijd (6 december 342),  in de stad Myra, een havenstad in Turkije (Klein-Azie)  ook in die streek zou komen te overlijden. Nikolaas was zijn naam en hij kreeg alom bekendheid om zijn menslievende aktiviteiten, na zijn overlijden werd hij in Myra begraven, althans zo wordt beweerd.

Een volgende bewering is dat  zijn stoffelijk overschot in het jaar 1087 door Italiaanse zeelui werd geroofd om te worden overgebracht naar Bari dat deel uitmaakte van het Spaanse Rijk. De mythe over zijn menslievendheid  herkennen wij thans nog bij  ‘onze’  Sint Nicolaas - die  door het Vatikaan weliswaar niet als een ‘heilige’ wordt erkend  maar door  ons wel als zodanig  wordt beschouwd, ieder jaar opnieuw stomende  uit Spanje naar Nederland (vrij naar Wikipedia). Daarover zingen wij nog steeds:  Zie ginds komt de stoomboot.

We weten niet wanneer Sint Nicolaas voor het eerst naar Nederland kwam.  We weten wel dat 100 jaar voor Christus de Batavieren in ons land kwamen (en er bleven).  Ons land was dus al een kleine 400 jaar bewoond toen Nikolaas  in 280 nC (zie boven) in Myra werd geboren. Tot het tegendeel blijkt ga ik er van uit dat dit gegeven juist is. Maar dan rijzen er vragen.

Zee-zeil-vervoer

Met uitzondering van de heel kleintjes onder ons weten dat h`et middel van vervoer over grotere afstanden het schip, het zeilschip was.  Over land kon men ook reizen, maar over relatief  korte afstand, denk  bijv. aan: ‘De Wijzen uit het Oosten’ [zie Mattheus 2:1 t/m12]. Later wilden we – ook als een soort ‘Wijzen uit het Oosten’ – maar nu overzee, vanuit Europa naar China reizen. Goed bedacht, maar onwetendheid plus een enorme hoeveelheid lef, vakmanschap, discipline, geluk  en doorzettingsvermogen  deden de Westerlingen en passant Amerika ontdekken. Dat werelddeel was echter reeds door de Vikingers  bezocht, maar dat hoorden we pas veel later. Voorlopig was het door Columbus nieuw ontdekte gebied eigendom van de Koning van Hispanje (U weet wel: ‘die wij altijd hebben geeerd’) . Maar Columbus zal die koning die hem liet vallen, wel uit noodzaak hebben  geeerd, maar ja: ‘wiens geld………………’

Wij Nederlanders met een Spaanse koning zongen waarschijnlijk in die tijden rond eind november een andere dan de ons nu zo bekende tekst, toentertijd kende men immers  het gezegde ’stoom afblazen’ niet  en  luidde de tekst misschien: Zie ginds komt het  zeilschip  uit Spanje weer aan, hij brengt ons Sintniklaas ik zie hem al staan, hoe huppelt zijn paardje de campagne  op en neer, hoe zwaaien de pieten al heen en al weer.

Zee-zeil-vervoer (2)  

De jaren verstrijken, de koning van hispanje wordt niet meer zo geeerd, hij oefent n.l. een schrikbewind uit. Wat hij bij de Inca’s in de pas veroverde gebieden in Amerika heeft gedaan, dat moet ook in de Lage Landen plaatshebben. Hoe het hier met Sinterklaas vergaat in deze onrustige tijden heb ik totnutoe niet kunnen achterhalen, ik vrees het ergste.  Dat Sinterklaas in deze tijd naar de Inca’s is gegaan geloof ik niet, maar wie het weet mag het zeggen  [Wikileaks?].

Na de vernietiging in van de Spaanse ‘Onoverwinnelijke Vloot’ zong men in de Nederlanden: Nu komt er niks meer uit Spanje vandaan. Jammer icon sad Sint Nicolaas/ Zie ginds komt de stoomboot    

 

 Reformatie

De Lage Landen maken zich los van Spanje, houden  de z.g. Dordtse Synode in 1611 waarin alle protestantse groeperingen trachten op een lijn te geraken in de nederlandse kerken na het verbod op de R.K. godsdienst alhier, de deelnemers aan de Synode werden in Dordrecht bij particulieren ondergebracht. In dit verband wil ik de eveneens in Dordrecht te houden  Nationale Synode op vrijdag 10 en zaterdag 11 december 2010 onder de aandacht brengen; deze Synode - waarvoor ik ook een uitnodiging mocht ontvangen maar er geen gevolg aan kan geven - zal worden bijgewoond door vertenwoordigers van vele protestanse kerkelijke richtingen uiteenlopend van rechtzinnig tot vrijzinnig die – evenals 399 jaar geleden – opnieuw bij particulieren onderdak zullen krijgen.     
    
Stoomtijdperk
 
De 19e eeuw   bracht nieuwe technieken: de stoom deed zijn intrede, in eerste instantie over land: Europa en Noord-Amerika bouwden een spoorwegnet met treinen getrokken door stoomlocomotieven. Op zee verschenen de eerste stoomschepen. Mjn vader Reijer Baas, geboren 1880 te Delfzijl memoreerde nog wel eens dat zijn ooms in Den Helder en Oudeschild/Texel (waar zijn vader, mijn opa Jacob Baas in 1838 werd geboren) hem als opgroeiende jongen dikwijls vertelden over de tijd dat  zij de eerste stoomschepen op zee hadden gezien.
 
Anno 1850, 239 jaar na de Dordtse Synode van 1611 was de kerkelijke lucht min of meer  opgeklaard maar was door de intrede van stoommachines ter zee en op het land een volgende stap gezet naar luchtvervuiling, zij het op geringe schaal. In de dagen voor  6 december zullen de kinderen de nieuwe versie van het Sinterklaas-aankomst-lied,
 Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan,  wel snel aangeleerd en gezongen hebben, zij wisten inmiddels ook wat een stoomboot was.
 
.  
Vliegtuigtijdperk
Er varen geen stoomboten meer, alleen nostalgische stoomboten. Het vliegtuig domineert evenals de ook daaraan  verbonden communicatie-middelen als internet.
Zo ging Woensdag j.l. mijn 18-jarige buurman – na succesvolle beeindiging van zijn VWO-opleiding – per vliegtuig via Beying naar Sydney (NSW), hij wil een half jaar reizen en werken in Australie.
Ik ben achter mijn laptop gaan zitten en tegen de tijd dat hij het Australische luchtruim zou binnenvliegen heb ik de vluchtgegevens ingevoerd en kreeg prompt  de  ETA  Sydney-Airport.                              En toen moest ik modern denken aan Sinterklaas:
 
Zie ginds komt de Airbus uit NL eraan, hij staat al op Sydney-radar, komt nu uit Beying vandaan,
Maar niks van de Sint, ook  geen lachende Piet
Geen huppelend paard, en dat doet me verdriet.
de cursieve  
 
Conclusie
 
Na dit alles gezegd te hebben besluit ik toch vast te houden  – ondanks alle tekortkomingen - aan het aloude Sinterklaasreislied:
 
Zie ginds komt de Stoomboot uit Spanje………
 
Zondag, 5 december 2010
 
N.B. Mijn moeder werd op 6 december (1891) geboren, zij heeft dat altijd betreurd: iedereen kreeg immers een of meer cadeautjes.Maar ja, opa en oma waren nog jong, de strenge winter van 1890 hield het vrachtschip met de nieuwe meubels vast op de bevroren binnenwateren tussen Midwolda/Oldambt/Gron.  en Makkum/Frl. De winter duurde lang tot c.a. 9 maanden voor moeders geboorte. En zo is het gegaan, wie een andere theorie heeft mag het zeggen. excuses  voor de typefouten en voor  de cursieve tekstdelen die ik er niet uit kan krijgen. Fijne Sinterklaasavond allen icon smile Sint Nicolaas/ Zie ginds komt de stoomboot ))